Sadece 70 gün sürdü… Ama bıraktığı miras yüzyılları aştı. Komün döneminde hayata geçirilen bazı uygulamalar:
▪️ Fırın işçilerine gece çalışmasının kaldırılması
▪️ Asgari ücret güvencesi
▪️ Parasız ve laik eğitim
▪️ Kilise ile devletin ayrılması
▪️ Seçilen yöneticilerin geri çağrılabilmesi
▪️ Sürekli ordu yerine silahlı halk
Emekçiler, terk edilen fabrikaları devraldı; halk kendi kendini yönetmeye başladı. Modern tarihte ilk kez işçi sınıfı iktidarı deneyimi yaşandı.
Ancak bu deneyim, burjuvazinin karşı saldırısıyla kanlı biçimde bastırıldı. Komüncüler, kara propagandayla hedef alındı ve binlercesi katledildi.
Friedrich Engels: “Paris Komünü, proletarya diktatörlüğü idi.”
Vladimir Lenin: “Paris Komünü, işçi iktidarının ilk adımıydı.”
Komün, yalnızca siyasal değil kültürel bir miras da bıraktı. “Kiraz Zamanı” (Le Temps des Cerises) ve Karmanyol gibi şarkılar hâlâ mücadelelerin sesi olmaya devam ediyor.
155 yıl sonra bile Paris Komünü, eşitlik ve özgürlük mücadelesinin en güçlü simgelerinden biri olmaya devam ediyor.
